Η προπονητική κληρονομιά του Κάρλο Αντσελότι

Η ιστορία του μοντέρνου ποδοσφαίρου σηματοδοτήθηκε από επαναστατικές πράξεις που υποχρέωσαν τον πλανήτη να αναθεωρήσει την άποψη που είχε για το σπορ στην εκάστοτε χρονική στιγμή. Οι επαναστάσεις δεν ξεκίνησαν μόνες τους, αλλά δημιουργήθηκαν από ανθρώπους όπως ο Γιόχαν Κρόιφ, ο Πεπ Γκουαρντιόλα, ο Ζοζέ Μουρίνιο, ο Αρίγκο Σάκι, ο Αρσέν Βενγκέρ, ο Βαλερί Λομπανόφσκι, ο Γιούργκεν Κλοπ ή ο σερ Άλεξ Φέργκιουσον.

Προπονητές που έδωσαν νέες προοπτικές στο σπορ και έφεραν καινούργιες ιδέες στο τραπέζι, με αποτέλεσμα να προκαλέσουν την ανανέωσή τους. Το σκηνικό της τακτικής στο ποδόσφαιρο έχει αλλάξει πολλές φορές τα τελευταία 30 χρόνια και όλοι οι παραπάνω τεχνικοί έβαλαν το δικό τους λιθαράκι στην ανανέωση του αθλήματος.

Κάρλο Αντσελότι, ένας ήρεμος ηγέτης

Η παραπάνω λίστα όμως δεν είναι πλήρης χωρίς ένα συγκεκριμένο όνομα: Κάρλο Αντσελότι. Θα μπορούσαμε να μιλάμε για ώρες σχετικά με το αν οι ιδέες του άλλαξαν ριζικά το ποδόσφαιρο ή όχι. Κανείς, όμως, δεν θα αμφισβητήσει ότι το στιλ του στα αποδυτήρια και στους πάγκους σίγουρα το άλλαξε. Είναι, άλλωστε, γνωστός ως ο κορυφαίος της «ήρεμης ηγεσίας», με μία καριέρα που στηρίχθηκε στη σημασία των ανθρωπίνων σχέσεων μέσα σε μία αθλητική βιομηχανία με τεράστια πίεση σε όλα τα επίπεδα.

Οι προσεγγίσεις του ως τεχνικός άλλαξαν πολλές φορές μέσα σε 30 χρόνια στους πάγκους. Ο Αντσελότι αποτελεί μία φιγούρα που έχει καταφέρει να γεφυρώσει γενιές παικτών και διαφορετικές σχολές ποδοσφαίρου, χωρίς να προκαλεί ίντριγκες και παραμένοντας όσο το δυνατόν περισσότερο μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Δεν είναι τυχαίο ότι έχει τόσα πολλά τρόπαια στην κατοχή του, ούτε ότι είναι σεβαστός τόσο από τους παίκτες όσο κι από τους οπαδούς, σε όλον τον κόσμο.

Ο Αντσελότι είναι ο μόνος προπονητής στον κόσμο που έχει κατακτήσει τον τίτλο στις πέντε μεγαλύτερες λίγκες της Ευρώπης. Είναι ένα ιστορικό επίτευγμα που αποδεικνύει ότι πρόκειται για έναν τεχνικό με εξαιρετική ευφυΐα, προσαρμογή στο εκάστοτε πολιτισμικό περιβάλλον και διαλλακτικότητα, αν και αντιμετώπισε τον σκληρό χώρο των media σε Ιταλία, Αγγλία και Ισπανία. Αυτό το ταξίδι καθόρισε την καριέρα του, αλλά και ενέπνευσε συνολικά το επάγγελμα του προπονητή. Ακόμη και οι καλύτεροι Έλληνες προπονητές αντλούν έμπνευση από την αντοχή του στον χρόνο.

Μάλιστα, συχνά στις ομάδες που προπόνησε ο Κάρλο Αντσελότι κλήθηκε να αποκαταστήσει την τάξη έπειτα από περιόδους χάους, φέρνοντας ηρεμία στα αποδυτήρια. Η ηρεμία του προέρχεται από την εμπειρία του, αλλά και την εμπιστοσύνη στις μεθόδους του και στους παίκτες του. Σε συλλόγους όπου η διάρκεια παραμονής των τεχνικών μετριέται σε μήνες, εκείνος έμεινε χρόνια και κατέκτησε τίτλους. Τα ρεκόρ του στο Τσάμπιονς Λιγκ είναι ενδεικτικά της ικανότητάς του.

Το μοναδικό προπονητικό στιλ του Κάρλο Αντσελότι

Το στιλ του Αντσελότι συχνά περιγράφεται ως «χαμελαιοντισμός». Σε αντίθεση με τεχνικούς που αγαπούν έναν συγκεκριμένο τρόπο τακτικής, ο Ιταλός μάνατζερ είναι πασίγνωστος για τη διάθεσή του να προσαρμόζει την τακτική του στους παίκτες που διαθέτει. Βλέπει το γήπεδο σαν χώρο όπου οι ποδοσφαιριστές θα υπηρετήσουν το πλάνο της ομάδας. Προτιμάει να αλλάζει θέση στους επιτελικούς του, ώστε να οργανώνουν το παιχνίδι από τις πίσω γραμμές και όχι από ψηλά, ενώ ενδιαφέρεται για την ψυχική κατάσταση των παικτών.

Τους μεταχειρίζεται πρώτα ως ανθρώπους κι έπειτα ως αθλητές, με αποτέλεσμα να κερδίζει τον σεβασμό τους. Έτσι, χτίζει τη χημεία της ομάδας, μία στρατηγική που τον έχει κατατάξει ψηλά στη λίστα των προπονητών με τα περισσότερα τρόπαια στην Ευρώπη, αφού οι ποδοσφαιριστές του παίζουν και για εκείνον.

Από τα γήπεδα, στους πάγκους

Η μεταμόρφωσή του από έναν καλό παίκτη του κέντρου σε έναν παγκόσμιας κλάσης προπονητή γαλουχήθηκε από σπουδαίους «δασκάλους». Σαν παίκτης αποτέλεσε το «μυαλό» της Μίλαν του Αρίγκο Σάκι. Έμαθε τη σημασία της πειθαρχίας και της συνολικής προσπάθειας, αλλά πάντοτε είχε την τακτική αντίληψη που απαιτεί ένας ηγέτης. Μετά το τέλος της καριέρας του, προστέθηκε ως βοηθός του Σάκι στην εθνική Ιταλίας, στη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου 1994. Έζησε την απώλεια του τίτλου στα πέναλτι, αλλά το γεγονός αυτό του έμαθε τον τρόπο να διαχειρίζεται την πίεση στο υψηλότερο επίπεδο, κάτι που διαθέτουν οι κορυφαίοι προπονητές όλων των εποχών στο Παγκόσμιο Κύπελλο.

Η πρώτη του μοναχική περιπέτεια ως τεχνικός ήρθε στον πάγκο της Ρετζιάνα, κι έπειτα ακολούθησε η Πάρμα, σε περιόδους όπου ακόμη μάθαινε τα βασικά του προπονητή. Επέλεγε το 4-4-2 και απέρριψε παίκτες όπως ο Ρομπέρτο Μπάτζιο επειδή δεν ταίριαζαν στο σύστημά του. Αυτό ήταν το πιο σημαντικό μάθημα της καριέρας του, διότι σύντομα κατάλαβε ότι η εμμονή είναι εχθρός της προόδου. Έτσι, αποφάσισε να μην επιτρέψει ξανά στην τακτική να αποτελέσει εμπόδιο στο ταλέντο και μετατράπηκε από έναν πραγματιστή τεχνικό, στον προπονητή που ξέρουμε σήμερα.

Η καριέρα του Κάρλο Αντσελότι

Οι ομάδες που ανέλαβε ο Κάρλο Αντσελότι είναι πολλές και διαφορετικών δυναμικοτήτων, αλλά σίγουρα έχει εργαστεί σε μερικές από τις πιο σπουδαίες της Ευρώπης.

Τα πρώτα βήματα σε Ρετζιάνα και Πάρμα

Η παρουσία του στον πάγκο της Ρετζιάνα ήταν μία αυτόματη επιτυχία. Την οδήγησε στην άνοδο και έδειξε από νωρίς τις εντυπωσιακές ηγετικές του ικανότητες. Δεν έμεινε πολύ καιρό εκεί, αφού ανέλαβε τα ηνία της Πάρμα. Εκεί παρέλαβε μία ομάδα με παίκτες που μετέπειτα έγιναν θρύλοι, όπως ο Τζιανλουίτζι Μπουφόν και ο Φάμπιο Καναβάρο. Παρότι έκανε ακόμη τα πρώτα του βήματα, ο Αντσελότι την οδήγησε στη δεύτερη θέση του πρωταθλήματος της Serie A. Εκεί έμαθε να διαχειρίζεται τις μεγάλες προσδοκίες ενός συλλόγου, αλλά έθεσε και τις βάσεις για την αμυντική οργάνωση μιας ομάδας.

Η δύσκολη περίοδος στη Γιουβέντους

Η μετακόμισή του στη Γιουβέντους το 1999 αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα για εκείνον, αλλά ήταν γεμάτη ένταση. Δεν αγαπήθηκε ποτέ από τον κόσμο καθώς αποτελούσε σημαντικό όνομα της Μίλαν, ως παίκτης. Δεν κατέκτησε το σκουντέτο, με αποτέλεσμα να κουβαλάει την ταμπέλα του αποτυχημένου. Ο ίδιος, πάντως, έμαθε να διατηρεί τη συγκέντρωσή του όταν τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά και η ένταση μεγάλωνε, σε απαιτητικά αποδυτήρια με μεγάλα ονόματα.

Η δυναστεία της Μίλαν

Το 2001 επέστρεψε στη Μίλαν και ξεκίνησε έτσι μία μοναδική οκταετία που διαμόρφωσε το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Εδώ ξεδίπλωσε το ταλέντο του, εγκαταλείποντας το 4-4-2 και δημιουργώντας το περίφημο «χριστουγεννιάτικο δέντρο», έναν σχηματισμό που χώρεσε στην ενδεκάδα τους Πίρλο, Γκατούζο, Ζέεντορφ, Ρουί Κόστα και Κακά. Το αποτέλεσμα ήταν δύο τίτλοι Τσάμπιονς Λιγκ και εξαιρετικό ποδόσφαιρο. Η ικανότητά του να κρατήσει αρμονική τη συνύπαρξη αστέρων στα αποδυτήρια ήταν το μυστικό της επιτυχίας.

Κυριαρχία με την Τσέλσι

Το 2009 μετακόμισε στο Λονδίνο κι αμέσως οδήγησε την Τσέλσι στην κατάκτηση του τίτλου της Πρέμιερ Λιγκ. Η ομάδα του έπαιξε εξαιρετικό επιθετικό ποδόσφαιρο, σκοράροντας πάνω από 100 φορές εντός συνόρων. Δημιούργησε ένα φοβερό δίδυμο με τους Τζον Τέρι και Φρανκ Λάμπαρντ να μοιράζονται την άτυπη ηγεσία στο γήπεδο και στα αποδυτήρια, ενώ το χαλαρό στιλ του Αντσελότι έφερνε ηρεμία στην ομάδα.

Ένα νέο πρότζεκτ στο Παρίσι

Αποτέλεσε την τέλεια επιλογή για τους σαουδάραβες της Παρί Σεν Ζερμέν και η μετακόμισή του στο Παρίσι άλλαξε τα πάντα στον σύλλογο. Έδωσε αμέσως αξιοπιστία στην ομάδα, κατέκτησε τον τίτλο στο πρωτάθλημα και διαχειρίστηκε τέλεια προσωπικότητες όπως ο Ζλάταν Ιμπραήμοβιτς. Βοήθησε να αλλάξει εντελώς η νοοτροπία του συλλόγου και έθεσε τις βάσεις για τη σημερινή κυριαρχία της Παρί Σεν Ζερμέν.

Το όνειρο του «Δέκατου» στη Ρεάλ

Στη συνέχεια ανέλαβε τα ηνία της Ρεάλ Μαδρίτης, που απεγνωσμένα ήθελε να κατακτήσει το δέκατο Τσάμπιονς Λιγκ. Το 2014 κατάφερε να οδηγήσει την ομάδα στην εκπλήρωση του ονείρου, με τα «εγώ» του Κριστιάνο Ρονάλντο και του Γκάρεθ Μπέιλ να μην στέκονται εμπόδιο. Μάλιστα, βοήθησε τον Άνχελ Ντι Μαρία να μετατραπεί σε κεντρικό μέσο, για να βρεθεί η ισορροπία που χρειαζόταν στο κέντρο. Άλλη μία μεγαλοφυής κίνηση που επέτρεψε στα αστέρια της Ρεάλ να είναι ικανοποιημένα και, παράλληλα, να ξεδιπλώσουν το ταλέντο τους.

Οι προκλήσεις της Μπάγερν, της Νάπολι και της Έβερτον

Ο Κάρλο Αντσελότι συνέχισε το προπονητικό του ταξίδι στην Μπάγερν, όπου κατέκτησε εύκολα το πρωτάθλημα. Στη συνέχεια είχε μία ανταγωνιστική σεζόν από τον πάγκο της Νάπολι, ενώ η μεγάλη έκπληξη ήταν η επιστροφή του στην Πρέμιερ Λιγκ για λογαριασμό της Έβερτον. Ο Ιταλός τεχνικός βοήθησε την αγγλική ομάδα να ονειρευτεί και πάλι, φέρνοντας στο Γκούντισον Παρκ μία αύρα ανωτερότητας που έλειπε για δεκαετίες.

Επιστροφή και καταξίωση στη Ρεάλ

Η επιστροφή του στη Μαδρίτη το 2021 στέφθηκε από τεράστια επιτυχία, με την κατάκτηση ενός ακόμη Τσάμπιονς Λιγκ και το νταμπλ εντός συνόρων. Επέβλεψε την ανάδειξη νέων ταλέντων όπως ο Βινίσιους Τζούνιορ κι ο Τζουντ Μπέλιγχαμ, με την χρησιμοποίηση του τελευταίου σε πιο επιθετικό ρόλο, μία ακόμη απόφαση που είχε να κάνει με την αξιοποίηση του ταλέντου και όχι την εφαρμογή της τακτικής.

Τρόπαια και ρεκόρ

Το βιογραφικό του Αντσελότι είναι γεμάτο από ρεκόρ που πολύ δύσκολα θα σπάσουν στο μέλλον. Η συνέπειά του έχει ξεκάθαρο αντίκτυπο στις ομάδες του, κάτι που φαίνεται και στις αγορές για το στοίχημα, όπου κάθε σύλλογος που αναλαμβάνει γίνεται φαβορί για τίτλους. Μερικά από τα επιτεύγματά του είναι τα ακόλουθα:

• 5 τίτλοι Τσάμπιονς Λιγκ, οι περισσότεροι από κάθε άλλον στον κόσμο
• Ο μόνος τεχνικός που έχει κερδίσει το πρωτάθλημα στις 5 μεγάλες λίγκες της Ευρώπης
• 4 Σούπερ Καπ Ευρώπης και 3 Διηπειρωτικά με διάφορους συλλόγους
• Ένας από τους μόλις 7 ανθρώπους στον κόσμο που έχει κατακτήσει το Κύπελλο Πρωταθλητριών σαν παίκτης και σαν προπονητής
• Ο μόνος τεχνικός με συμμετοχή σε 6 τελικούς Τσάμπιονς Λιγκ

Η προπονητική φιλοσοφία του

Αν κάτι λείπει από το παλμαρέ του Κάρλο Αντσελότι, είναι ίσως μία καλή θητεία σε εθνική ομάδα, όπου ίσως και να τον έκανε έναν από τους 10 καλύτερους ομοσπονδιακούς τεχνικούς στην ιστορία. Η φιλοσοφία του είναι τέτοια που επιτρέπει στους παίκτες να λάμψουν, χτίζοντας εμπιστοσύνη και κατανόηση, αφήνοντας χώρο για το «εγώ» του καθενός.

Ο Κάρλο Αντσελότι διαχειρίζεται τους παίκτες του με τον σεβασμό που απαιτεί ο επαγγελματικός αθλητισμός και λαμβάνει αφοσίωση. Αυτό τον έχει βοηθήσει να διαπρέψει σε δύσκολα περιβάλλοντα, με ιδιοκτήτες όπως ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ο Ρομάν Αμπράμοβιτς και ο Φλορεντίνο Πέρεθ, που απαιτούσαν αποτελέσματα χωρίς να δέχονται δικαιολογίες.

Τακτικά, η κληρονομιά που άφησε ήταν το 4-3-2-1, το λεγόμενο «χριστουγεννιάτικο δέντρο», που γεννήθηκε στο Μιλάνο ώστε να «χωρέσει» όλα τα τότε αστέρια της Μίλαν. Η τακτική με έναν επιθετικό και δύο δημιουργικούς μέσους πίσω του, έθεσε τις βάσεις για μία σειρά παραλλαγών του ίδιου σχηματισμού, που εκτείνεται ως τις μέρες μας.

21+ | ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ ΕΕΕΠ | ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΘΙΣΜΟΥ & ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ| ΓΡΑΜΜΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΚΕΘΕΑ: 210 9237777 | ΠΑΙΞΕ ΥΠΕΥΘΥΝΑ