Οι 10 πιο εμβληματικές μπάλες σε Μουντιάλ

Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 δεν απέχει πια παρά λίγους μήνες, και ο ενθουσιασμός αρχίζει ήδη να αυξάνεται σε ολόκληρο τον κόσμο.

Πρόκειται για το μεγαλύτερο αθλητικό γεγονός στον πλανήτη, και κάθε πτυχή της επερχόμενης διοργάνωσης θα προσελκύσει άφθονη προσοχή και το στοίχημα Μουντιάλ αρχίζει, από τώρα έως και την ολοκλήρωση του τουρνουά στις 14 Ιουλίου.

Αυτό δεν περιλαμβάνει μόνο τους παίκτες και τους προπονητές, αλλά και τα γήπεδα, τις στολές και, φυσικά, και την επίσημη μπάλα του Παγκοσμίου Κυπέλλου.

Ποια θα είναι η μπάλα του Μουντιάλ 2026;

Τί μπάλες θα έχουν στο Μουντιάλ 2026; Η Trionda Pro, που κατασκευάζεται από την Adidas και περιλαμβάνει τρία διαφορετικά χρώματα – μπλε, κόκκινο και πράσινο – προς τιμήν της πρώτης διοργάνωσης που φιλοξενούν από κοινού τρεις χώρες, το Μεξικό, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ, θα είναι η μπάλα του Μουντιάλ 2026.

Οι 10 πιο εμβληματικές μπάλες σε Παγκόσμιο Κύπελλο

Για αυτό το άρθρο, ξεφυλλίσαμε τα βιβλία της ποδοσφαιρικής ιστορίας με όλες τις διοργανώτριες χώρες Παγκοσμίου Κυπέλλου για να επιλέξουμε τις 10 πιο εμβληματικές μπάλες που χρησιμοποιήθηκαν σε Παγκόσμιο Κύπελλο, οι οποίες παρουσιάζονται χωρίς συγκεκριμένη σειρά.

1. Μεξικό 1970: Telstar

Μια από τις πιο εμβληματικές μπάλες στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου έκανε το ντεμπούτο της στη διοργάνωση του 1970. Η μπάλα Telstar κατασκευάστηκε από την Adidas για το Euro του 1968, αλλά ήταν δύο χρόνια αργότερα που τράβηξε για τα καλά την προσοχή όλου του πλανήτη. Ήταν ένα μινιμαλιστικό ασπρόμαυρο σχέδιο, ξεχωριστό στις Μουντιάλ μπάλες της ιστορίας, που πήρε το όνομά της από τον τηλεπικοινωνιακό δορυφόρο Τέλσταρ, ο οποίος εκτοξεύτηκε το 1962.

Αυτή ήταν αναμφίβολα η πρώτη μπάλα που δημιουργήθηκε έτσι ώστε να διαθέτει όχι μόνο πρακτικότητα αλλά και καλή εμφάνιση. Η διαφορά ήταν αξιοσημείωτη ανάμεσα στην μπάλα της διοργάνωσης του 1970 και σε εκείνη που χρησιμοποιήθηκε στην Αγγλία το 1966, η οποία δεν είχε σχέδια ή επωνυμία επάνω της και ήταν πολύ απλή. Η Telstar, αντίθετα, ξεχώριζε τόσο στην τηλεόραση όσο και μέσα στο γήπεδο. Μάλιστα, το ασπρόμαυρο σχέδιο επιλέχθηκε επίτηδες, ώστε η μπάλα να ξεχωρίζει εύκολα στις ασπρόμαυρες μεταδόσεις.

Η Telstar του 1970 έχει συσχετισθεί ιδιαίτερα με τη νικήτρια ομάδα εκείνης της διοργάνωσης, τη Βραζιλία, που θεωρείται ακόμα ευρέως μια από τις μεγαλύτερες εθνικές ομάδες της ιστορίας. Η «Σελεσάο»έστειλε την μπάλα αυτή τέσσερις φορές στα δίχτυα της Ιταλίας, στην εκπληκτική της εμφάνιση στον τελικό.

2. Κατάρ 2022: Al Rihla

Το τουρνουά του 2022 είχε κάποιες αμφιλεγόμενες πλευρές. Η ανάθεση της διοργάνωσης στο Κατάρ είχε διχάσει τις γνώμες για αρκετούς λόγους, όπως, μεταξύ άλλων η έλλειψη ποδοσφαιρικής κουλτούρας στη συγκεκριμένη χώρα, οι καταγγελίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η ανάγκη μετακίνησης της διοργάνωσης από τον Ιούνιο και Ιούλιο, που είναι συνήθως οι μήνες διεξαγωγής, στον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο.

Όσον αφορά την τελευταία αυτή αλλαγή, ίσως τελικά να έκανε καλό στη διοργάνωση. Η διεξαγωγή της σε περίοδο που η σεζόν πρωταθλημάτων της Ευρώπης βρισκόταν σε εξέλιξη, και όχι όταν θα είχε πια τελειώσει, σήμαινε ότι οι παίκτες ήταν φρέσκοι, με αποτέλεσμα να παιχθεί, γενικώς, ποδόσφαιρο υψηλής ποιότητας. Η μπάλα Al Rihla (που σημαίνει «το ταξίδι» στα Αραβικά) έπαιξε και αυτή τον θετικό της ρόλο.

Η μπάλα διέσχιζε τον αέρα πιο γρήγορα σε σύγκριση με οποιαδήποτε προηγούμενη, ενώ περιείχε και μια ειδική αδρανειακή συσκευή μέτρησης, που βοηθούσε τους διαιτητές του αγώνα να λάβουν αποφάσεις για θέματα όπως το οφσάιντ. Ο Λιονέλ Μέσι ήταν ο μεγάλος πρωταγωνιστής που στο Μουντιάλ μάγεψε τις μπάλες και κατάφερε αναμφίβολα να γίνει δεξιοτέχνης στον χειρισμό της συγκεκριμένης μπάλας, οδηγώντας την Αργεντινή στον πρώτο της τίτλο στην παγκόσμια σκηνή από το 1986. Η Al Rihla δεν ήταν η πιο ακριβή μπάλα ποδοσφαίρου στον κόσμο, αλλά, για τον Αργεντίνο άσο αποδείχθηκε πολύτιμη.

3. Βραζιλία 1950: Superball Duplo T

Η Superball Duplo T ήταν η μπάλα που χρησιμοποιήθηκε στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Βραζιλίας το 1950, τουρνουά που, για πολλούς λόγους, υπήρξε μοναδικό. Ένας από αυτούς ήταν πως υπήρξε η μόνη διοργάνωση όπου δεν έγινε επίσημος τελικός. Αντί γι’ αυτόν, οι ομάδες που έφτασαν στους ημιτελικούς σχημάτισαν έναν όμιλο των τεσσάρων ομάδων και ο νικητής σε αυτόν πήρε και το τρόπαιο. Φαβορί ήταν η Βραζιλία, ως διοργανώτρια χώρα, αλλά έχασε αναπάντεχα στον τελευταίο αγώνα από την Ουρουγουάη, που με το τελικό 2-1 κέρδισε όχι μόνο τον αγώνα αλλά και το τρόπαιο.

Για αυτόν τον λόγο οι Βραζιλιάνοι φίλαθλοι μπορεί να μη θυμούνται τη Superball Duplo T με πολλή αγάπη, όμως, της αξίζει μια θέση στο πάνθεον με τις υπόλοιπες θρυλικές μπάλες του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Τη Superball Duplo T την είχε δημιουργήσει μια εταιρεία από την Αργεντινή, που μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο άνοιξε γραφείο στη Βραζιλία και στη συνέχεια κέρδισε τα δικαιώματα αποκλειστικού προμηθευτή της διοργάνωσης του 1950.

Ήταν μια ιστορική μπάλα: Η πρώτη μπάλα Παγκοσμίου Κυπέλλου η οποία δεν είχε κορδόνια. Ήταν πιο ανοιχτόχρωμη σε σύγκριση με τη σκούρα καφέ μπάλα που υπήρχε στην προηγούμενη διοργάνωση, εκείνη του 1938 στη Γαλλία.

4. Νότια Αφρική 2010: Jabulani

Η πιο αμφιλεγόμενη μπάλα στην ιστορία του πιο εμβληματικού τουρνουά της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου ήταν η Jabulani, όνομα το οποίο σημαίνει «να είστε χαρούμενοι» στη γλώσσα των Ζουλού. Στη διοργάνωση του 2010, την πρώτη που διεξάχθηκε στην Αφρική, το ποδόσφαιρο δεν ήταν τόσο συναρπαστικό όσο στο προηγούμενο και το επόμενο τουρνουά, και η μπάλα που χρησιμοποιήθηκε ήταν, πιθανότατα, ένας από τους βασικούς λόγους για αυτό.

Η Jabulani παράχθηκε για δύο μόλις χρόνια από την Adidas, που την απέσυρε το 2012. Αυτό και μόνο αποτελεί απόδειξη του πόσο ακατάλληλη ήταν για τη μεγαλύτερη διοργάνωση επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Η Jabulani αποτέλεσε αντικείμενο κριτικής από τους παίκτες αλλά και τους προπονητές λόγω της ακανόνιστης, ανεξέλεγκτης πορείας που ακολουθούσε στον αέρα. Οι παίκτες στο στοίχημα στο ποδόσφαιρο και τερματοφύλακες ήταν αυτοί που είχαν δυσαρεστηθεί περισσότερο με αυτή την μπάλα.

«Το νέο μοντέλο είναι απολύτως ανεπαρκές και νομίζω ότι είναι ντροπή που επιτρέπεται να παίζουμε σε μια τόσο σημαντική διοργάνωση, όπου παίρνουν μέρος τόσοι πρωταθλητές, με μια τέτοια μπάλα», είχε πει τότε ο τερματοφύλακας της Ιταλίας Τζανλουίτζι Μπουφόν.

5. Νότια Κορέα / Ιαπωνία 2002: Fevernova

Το 2002, η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία έγιναν οι πρώτες χώρες που διοργάνωσαν από κοινού Παγκόσμιο Κύπελλο, αλλά και οι πρώτες χώρες της Ασίας που φιλοξένησαν το τουρνουά. Η διοργάνωση ξεκίνησε νωρίτερα από ό,τι συνήθως για να αποφευχθεί η περίοδος των έντονων βροχών της περιοχής, κι αυτό σίγουρα συνεισέφερε σε αρκετές εκπλήξεις – μεταξύ των οποίων η απροσδόκητη εμφάνιση της Νότιας Κορέας αλλά και της Τουρκίας στους ημιτελικούς. Ουσιαστικά, αυτό ήταν το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο με τα προγνωστικά στοιχήματος των παικτών να μπορούν να παίζονται και μέσω διαδικτύου.

Η Fevernova ήταν η δημιουργία της Adidas για το 2002. Αυτή ήταν η τελευταία μπάλα του τουρνουά η οποία ραβόταν στο χέρι, και η τελευταία με επιφάνεια από 32 κομμάτια. Κάποιοι επικριτές της πίστευαν ότι η μπάλα ήταν υπερβολικά ελαφριά, αν και αυτό δεν εμπόδισε τους παίκτες να πετύχουν ορισμένα εξαιρετικά γκολ στη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία.

Η Fevernova εξέφραζε την αισιοδοξία που ενέπνεε η ανάπτυξη της τεχνολογίας στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Σε σύγκριση με την μπάλα που χρησιμοποιήθηκε στη Γαλλία το 1998, αυτή εδώ έδινε την αίσθηση ότι έχει σχεδιαστεί στο εργαστήριο, με βάση την επιστήμη. Οι παίκτες της Βραζιλίας, που στέφθηκε κυπελλούχος εκείνο το καλοκαίρι, διασκέδασαν αρκετά με την μπάλα αυτή.

6. ΗΠΑ 1994: Questra

Το τουρνουά του 2026 δεν θα είναι το πρώτο που διεξάγεται στις ΗΠΑ, γιατί η χώρα αυτή φιλοξένησε κι εκείνο του 1994 και μάλιστα μόνη της. Η μπάλα που χρησιμοποιήθηκε στο τουρνουά εκείνης της χρονιάς ήταν η Questra: κατασκευαζόταν από την Adidas και ήταν, ουσιαστικά, μια αναβαθμισμένη έκδοση της Telstar Delarst του 1978, με το ίδιο μαυρόασπρο σχέδιο και μια αδιάβροχη επικάλυψη που την έκανε κατάλληλη για χρήση σε οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες.

Στο τουρνουά του 1990 είχαν σημειωθεί κάπως χαμηλά σκορ, και η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου ζήτησε από την Adidas να προσπαθήσει να δημιουργήσει μια μπάλα που θα προσέφερε ευκαιρία για περισσότερα γκολ το 1994. Πράγματι, στο Μουντιάλ των ΗΠΑ οι μπάλες φαίνεται ότι βοήθησαν και σημειώθηκαν περισσότερα τέρματα από ό,τι σε εκείνο της Ιταλίας τέσσερα χρόνια νωρίτερα. Βέβαια, είναι δύσκολο να πούμε αν η μπάλα έπαιξε ή όχι σημαντικό ρόλο στην αύξηση αυτή.

Η Questra, που είχε σχεδιαστεί στη Γαλλία, εξασφάλισε τουλάχιστον μια άτυπη εκπροσώπηση της χώρας αυτής στο τουρνουά, μιας και οι Λε Μπλεδεν είχαν καταφέρει να προκριθούν στα τελικά εκείνου του Παγκοσμίου Κυπέλλου.

7. Ουρουγουάη 1930: T-model

Όλες οι μπάλες του Παγκοσμίου Κυπέλλου έλκουν την καταγωγή τους από την T-model, που χρησιμοποιήθηκε στο πρώτο Παγκόσμιο της ιστορίας, το 1930. Διοργανώτρια χώρα εκείνη τη χρονιά ήταν η Ουρουγουάη, και 12 ακόμη εθνικές ομάδες έκαναν το τεράστιο, τότε, ταξίδι μέχρι τη χώρα της Νοτίου Αμερικής. Εκείνη την εποχή, κανείς δεν φανταζόταν ποια θα ήταν η μελλοντική εξέλιξη του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Και μάλιστα, πολλές χώρες (ανάμεσα στις οποίες η Ιταλία, Ισπανία, Γερμανία και Αγγλία) αρνήθηκαν να λάβουν μέρος επειδή πίστευαν ότι η διοργάνωση αυτή δεν είχε κανένα αντίκρισμα.

Στην πραγματικότητα, αυτή η μπάλα δεν είχε ανακηρυχθεί επίσημη του τουρνουά. Τότε δεν υπήρχε επίσημη μπάλα, αλλά η T-model χρησιμοποιήθηκε στους περισσότερους αγώνες που διεξάχθηκαν στην Ουρουγουάη. Το σχέδιό της ήταν απλό και ήταν πολύ βαρύτερη από τις μπάλες που χρησιμοποιούνται σήμερα. Και όταν έβρεχε, το βάρος της αυξανόταν ακόμα περισσότερο.

Λίγο πριν να ξεκινήσει ο τελικός μεταξύ της Ουρουγουάης και της Αργεντινής, οι δύο ομάδες δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν όσον αφορά το ποια μπάλα θα χρησιμοποιούνταν. Τελικά υπήρξε ένας συμβιβασμός: Η Αργεντινή θα διάλεγε την μπάλα για το πρώτο ημίχρονο και η Ουρουγουάη για το δεύτερο. Για την ιστορία, η διοργανώτρια Ουρουγουάη κέρδισε σε εκείνον τον αγώνα με 4-2.

8. Χιλή 1962: Mr Crack

Μετά από δύο διαδοχικά τουρνουά στην Ευρώπη, η διοργάνωση επέστρεψε στη Νότια Αμερική το 1962. Αυτή τη φορά, διοργανώτρια ήταν η Χιλή, η οποία επιλέχθηκε αντί της Αργεντινής χάρη στην ποδοσφαιρική της ομοσπονδία, που υπερασπίστηκε την υποψηφιότητα με πάθος και παρρησία. Δεκαέξι χώρες πήραν μέρος στο τουρνουά εκείνου του καλοκαιριού, όπου την παράσταση έκλεψε ο Βραζιλιάνος επιθετικός Γκαρίντσα, καθώς η Σελεσάοέφτασε στην κατάκτηση του τροπαίου.

Η μπάλα που χρησιμοποιήθηκε το 1962 λεγόταν Mr Crack. Είχε πιο στρογγυλεμένες επιφάνειες από ό,τι οι προηγούμενες μπάλες, ενώ χάρη στην προσθήκη μιας βαλβίδας από λάτεξ διατηρούσε το σχήμα της για περισσότερο χρόνο, καθώς έτσι μειωνόταν η πιθανότητα διαφυγής του αέρα.

Ωστόσο, δεν ήταν εντελώς επιτυχημένη. Υπήρξαν εκείνη την εποχή παράπονα ότι η Mr Crack δυσκόλευε το παιχνίδι σε συνθήκες υγρασίας, και για τον προημιτελικό μεταξύ Τσεχοσλοβακίας και Ουγγαρίας χρειάστηκε να βρεθεί εναλλακτική μπάλα. Πράγματι, πολλές ευρωπαϊκές ομάδες θεώρησαν ότι η μπάλα δεν ανταποκρινόταν στην προσδοκίες τους, παρόλα αυτά ωστόσο της αξίζει μια θέση στην ιστορία.

9. Βραζιλία 2014: Brazuca

Μια από τις πιο πολύχρωμες μπάλες Παγκοσμίου Κυπέλλου της Adidas είδαμε στη διοργάνωση του 2014, όταν η Βραζιλία φιλοξένησε το τουρνουά για δεύτερη φορά. Με κυρίαρχο χρώμα το λευκό αλλά και πινελιές μπλε, πράσινου και μαύρου, αυτή η μπάλα τράβηξε τα βλέμματα από την πρώτη κιόλας εμφάνισή της στην πρεμιέρα του τουρνουά μεταξύ της Βραζιλίας και της Κροατίας.

Η Adidas και η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου ήθελαν οπωσδήποτε να διαμορφώσουν τη σωστή μπάλα για το τουρνουά, μετά το 2010 και την αποτυχία της Jabulani που αναφέραμε πιο πάνω. Έτσι, η προετοιμασία που έγινε ήταν λεπτομερέστατη και εντατική, και η Brazuca υποβλήθηκε σε εξαντλητικές δοκιμές για δυόμισι ολόκληρα χρόνια πριν από τη μεγάλη σέντρα.

Και το τελικό προϊόν έτυχε καλής υποδοχής. Οι ομάδες που προκρίθηκαν στη διοργάνωση πήραν ένα σετ από τέτοιες μπάλες περίπου έξι μήνες προτού ξεκινήσει η δράση, κι έτσι οι παίκτες είχαν αρκετό χρόνο για να εξασκηθούν στον χειρισμό της Brazuca. Ο παίκτες της Γερμανίας, που στέφθηκε νικήτρια εκείνο το καλοκαίρι νικώντας με 1-0 την Αργεντινή στον τελικό, αποδείχθηκαν οι κορυφαίοι δεξιοτέχνες στη χρήση της.

10. Ισπανία 1982: Tango Espana

Η Tango Espana είχε παρόμοιο σχεδιασμό με την Tango Durlast που χρησιμοποιήθηκε στην Αργεντινή το 1978. Ήταν άλλη μια δημιουργία της Adidas, επιλέχθηκε ως η επίσημη μπάλα για του τουρνουά του 1982 στην Ισπανία και έγινε μια από τις πιο αναγνωρίσιμες μπάλες στην ιστορία.

Το σχέδιο της Tango, με τα χαρακτηριστικά σχήματα τριών ακτινών που ακουμπούν μεταξύ τους στις κορυφές τους, δημιουργώντας μια ψευδαίσθηση 12 κύκλων επάνω στην μπάλα, μεταφέρθηκε από την προηγούμενη Tango, τελειοποιημένο βέβαια. Η έκδοση Espana είχε βελτιωμένη στεγανοποίηση και πιο ανθεκτικά υλικά, ώστε να είναι σίγουρο ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε όλες τις συνθήκες. Αυτή ήταν η τελευταία μπάλα από πραγματικό δέρμα, πριν τη στροφή στα συνθετικά υλικά που έγινε για την μπάλα του 1986 και έβαλε τέρμα σε μια ολόκληρη εποχή.

Παρόλο που η Tango Espana ήταν οπτικά κομψή και τεχνολογικά προηγμένη για την εποχή της, εξακολουθούσε να απορροφά νερό σε συνθήκες ισχυρής βροχής, κάτι που την έκανε βαρύτερη όσο προχωρούσε ο αγώνας. Παρόλα αυτά, παραμένει εμβληματική. Αποτέλεσε σύμβολο των αρχών της δεκαετίας του 1980 και πολλοί τη θυμούνται με αγάπη, καθώς χρησιμοποιήθηκε σε ένα τουρνουά όπου είδαμε τον τρίτο παγκόσμιο τίτλο για την Ιταλία και τα αξέχαστα γκολ του Πάολο Ρόσι.

21+ | ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ ΕΕΕΠ | ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΘΙΣΜΟΥ & ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ| ΓΡΑΜΜΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΚΕΘΕΑ: 210 9237777 | ΠΑΙΞΕ ΥΠΕΥΘΥΝΑ